Definitie:“ Het (nagenoeg) ontbreken (van de kans op) aan de patiënt toegebrachte schade (lichamelijk\psychische) die is ontstaan door het niet volgens de professionele standaard handelen van hulpverleners en\of door tekortkomingen van het zorgsysteem.”[1]

In de eerste plaats lijkt het duidelijk omschreven wat wij onder patiëntveiligheid verstaan (zie definitie) en gelukkig blijkt uit onderzoek dat de eerstelijnszorg veilig is.[2], Maar…. het zou niet passen in deze tijd van professionalisering van de (eerstelijns-) zorg, en toename van transparantie binnen die zorg,  als wij niet actief op zoek gaan naar die patiëntveiligheid binnen de eigen praktijk. Er lijkt nu een instrument ontwikkeld waarbij je als zorginstelling (huisartsenpraktijk, gezondheidscentrum) gebruik kunt maken van de geregistreerde signalen van collega’s binnen je eigen praktijk[3] [4] : Veilig Incident Melden. Zorg voor Veilig module VIM.

Doel van het beschrijven van deze (bijna) incidenten in de eigen praktijk blijft: verbeteren van het ‘zorgsysteem’ om de kans op lichamelijk of psychische schade voor de patiënt zo klein mogelijk te houden. (zie opnieuw definitie). Het lijkt zo logisch, maar voordat een dergelijke cyclus rond is: melding, registratie, analyse, bespreken, implementeren en controleren ( of veranderpunten ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd), zal het nodig zijn dat iedereen in de praktijk ook inziet dat dit nuttig is en een meerwaarde heeft en zozeer, dat men ook bereid is er tijd in te steken. Om de kans op het welslagen van het implementeren van een VIM procedure te vergroten, lijkt het nuttig om vooraf aan de start van registreren van meldingen te onderzoeken hoe de registratiebereidheid binnen de praktijk is en hoe veilig men zich voelt om überhaupt te melden. Dit kan op een goede manier gebeuren met de SCOPE vragenlijst die iedereen digitaal kan invullen via de NPA  (NHG)[5]. Via deze instelling wordt een reactie gegeven op de randvoorwaarden die nodig zijn omVeilig Incidenten te Melden. Deze zijn nodig om de patiëntveiligheid te blijven verbeteren; kritisch te kijken naar eigen handelen en als instellingen waar nodig veranderingen aan te brengen.

Jan Meulenberg